Kamis, 22 November 2012
Nule Andi inyasah Sapundu
NULE ANDI dengan SAPUNDU
(Sumber : Deddy Shera )
Katika huran tege ije lewu inaripi awi peres panyakit je paham tutu, mawi are oloh lewu te haban palus matei. Bakas tabela, bawi hatue uras buah. Belahe are kea oloh lewu je buhau malihi lewu te mahakan peres panyakit te, batisa ije biti anak bawi, je magun belum (indue-bapae matei kea, awi peres panyakit te), anak bawi te magun batahan melai lewu te.
Anak bawi je batahan melai lewu te, inggare “Nule Andi”. Ie puna tutu paham pehe ateie, awi oloh bakase jari nihau, tuntang tundah kulae, kea papire biti oloh lewu te buhau bara lewu malhi ie kabua-buate.
Parak kapusang angat atei, Nule Andi mananjung mangumbang lewu je benyem tunis. Metuh ie mananjung, Nule Andi mahalau ije Hampatung Sapundu je atun melai saran jalan. Awi Nule Andi mangkeme angat ungi-ungin, balalu lembut huang ate Nule Andi, handak manangkenya hampatung sapundu te. Itung huang Nule Andi, hampatung sapundu tuh barangai akan indu kawale.
Palus Nule Andi hamauh dengan hampatung sapundu te, “Oii sapundu…jaka ikau tuh belum, manjadian arepm belum indu kawalku melai lewu tuh..?” kuan Nule Andi, kute hante-hante ie manangkenya hampatung sapundu te.
Haranan kaheka biti bereng parak kapusang atei - itung pikiran, kajaria Nule Andi tapatiruh tukep upun hampatung sapundu te.
Huang tiruh Nule Andi, ie salenga manupi hasundau dengan hampatung Sapundu te. Melai lewu nupi ampin sapundu te bakaike-ikeh, baue-matae papa ampie, bitie panjang hai habulu, silue sama silun kangkamiak, taringe hai sama kahain pisang salendang, bawak matae randa-randang tuntang hai lini-lining, jelae panjang, mansuluh sampai petak.
Kuan sapundu dengan Nule Andi intu lewu nupi : “iiiiii man…….”!! Kauju andau, kauju alem, aku kareh manalih ikau Nule Andi.” Auh sapundu te kute sampai hantelu kali.
Nule Andi palus tarewen sabanen, mikeh sampai haketer hagenjeh, palus ie marawus hingkat, buhau hadari, manyahukan arepe intu huang ije balanai hai.
Awi kikeh Nule Andi, ie dia bahanyi balua bara rombak balanai jete. Gagenep alem bitin hampatung sapundu te hagerek, sambil hamauh “aku handak manalih ikau Nule Andi .”!! Auh te dia ndai je nupi, tapi puna tutu-tutu, hayak hampatung te nampara belum, puna handak manguang Nule Andi. Nampayah kilau te, Nule Andi jajuan paham kikehe, dengan hampatung sapundu te.
Sapundu te genep andau nampara basaluh, isu-isut saluh lenge-pai, biti bereng, baue-matae. Tampan biti bereng bau-matee sama kilau huang nupin Nule Andi, je ampie bakaike-ikeh.
Singkat Kesah…………….Huang Andau jw kauju, Sapundu te tutu belum, palus ie manggerek bitie... palus hamauh ………….. “iiiiii man…!!!” “Alem kareh aku mangguang ikau Nule Andi"!!
Mahining auh te Nule Andi jajuan manjadi angat kikehe. Haranan kapaham kikeh Nule Andi, ie palus buhau mandari arepe bara lewu te.
Nule Andi hadari bantap baning manyalamat arepe, dia ie katawan kakueh tintu jalanane.
Metuh andau jari kaput sapundu te puna tutu-tutu belum. Palus manyasah Nule Andi je buhau nah.
Nule Andi hadari manyalamat arepe, sambil kea ie hamauh balaku dohop. “Dohop…..dohop…!!! sapundu belum manyasah aku….!!!” kuan Nule Andi parak hadari.
Ije ale-alem Nule Andi hadari, sapundu te tatap manyasah ie, sampai andau hanjewu.
Ampin asin Hatalla ngambu, tepa kea Nule Andi hasundau dengan oloh je metuh rahat malan-manana.
‘Narai mawi ikau nah pahari?” kuan oloh are te misek Nule Andi . “Dohop, dohop, aku tuh nyasah awi hampatung sapundu je belum, ie handak mampatei aku” kuan Nule Andi mansanan akan oloh are.
Oloh are je malan handak manugal te, palus manajim kare tugal, manatap kare pisau lunju hapa mampatei sapundu je mangguang Nule Andi .
Dia pire-pire, meha-mehas tuntang nyaha-nyahai auh intu himba kanih. Pandumah sapundu te hining oloh are, rik-rak kare edan tuntang pelek-peleka kare batang kayu balihang nampuh awi sapundu je mangguang Nule Andi.
Sana sapundu sampai, tukep oloh are je mentai pandumahe, palus kea oloh are te mamunu sapundu, belahe hapan tugal, belahe hapan liunju, belahe hapan kare pisau manejep sapundu te. Oloh are hakadohop mangarubut sapundu je panjang hai te.
Kajariae matei kea sapundu je mangguang Nule Andi nah.
Limbah te Nule Andi balalu umba oloh lewu je jari mandohop ie nah. Ie belum dengan uluh melai lewu te sampai ie kawin, tuntang manak manjaria hung hete.
Pambelum Nule Andi melai lewu te ampie puna bahalap tuntang ie belum sanang mangat tuntang akan karajin oloh are.
Peteh Penyang :
1. Hung pambelum itah tege kajake-kasusah, kare peres panyakit je tau manaripi pambelum itah. Keleh itah sabar, tuntang manyarah jete akan Hatala Pangkahai Tuhan.
2. Dia uras kare kanuhuang tuntang kaharap itah tau manjadi manumun kahandak itah.
3. Keleh itah barendeng tuntang ela ureh-baka dengan taluh handiai, kuasa kakaput tau maningkes itah.
4. Amun itah bujur buah, tege ih ampin pasin Hatalla ngambu, huang kajake-kasusah itah.
5. Belum kabuat puna dia bahalap tuntang dia mangat. Keleh belum pakat oloh are, awi jete je tau manyanang itah. Penyang hinje simpei, handep hapakat, belum sanang mangat hung kabulat atei.
Minggu, 18 November 2012
Putir Busu & Bawi Sandah (Versi II)
Putir
Busu Manyaok Laok
Sinde
andau Putir Busu inyuhu indange manggau laok into sungei likut lewu. “Oo…
Busu.. has ikau nangkajee, manyaok laok hung sungei likut lewu kau, akan balut
itah halemei tuh.!” Kuan indang Putir Busu. “Yoh… mai” kuan Putir Busu, oloh
bawi je puna panumun tuntang randah ateie. Ye Putir Busu balalu tulak akan
sungei likut lewu mimbit soak.
Sana
sampai saran sungei, Putir Busu palus manyaok laok. Are tutu ampin dinun Putir
Busu. Sasar tahi, sasar rami ampin laok kau, jajuan kejau kea tanjung, tetei
Putir Busu, jajauan kejau bara lewu. Andau jari kaput Putir Busu dia tau buli,
awi dia gitan ndai jalan je inetei nah.
Salenga
tenge ije tambi maningak Putir Busu. “Oi …eweh je manyaok sampai kaput tuh
nah?” “Aku, Putir Busu mbi! Kuan Putir Busu tumbah. Lehae... esu… kilen ikau
manyaok sampai kaput kilau tuh?” “Awi … karami ampin laok tuh nah, tambi..”
kuan Putir Busu.
“Amun
kilau te, ikau bamalem hung pasahku ih.” Kuan tambi te. “Jewu ih ikau buli awi
jari kaput pijem, dia gitan kare jalan.” “Yoh… mbi!” kuan Putir Busu.
Melai
into pasah tambi te Putir Busu palus marasih-manyiri laok je dinue nah, balalu
mananak laok te. Laok jari masak, Putir Busu dengan tambi te kuman. Limbah
kuman ewen ndue basasurah hanjulu, limbah te palus batiruh. Sana adau sawah
Putir Busu dengan tambi misik.
Putir
Busu handak paramisi buli dengan tambi. Sahelu bara Putir Busu buli, tambi
manenga ije pundut tuntang ie mameteh dengan Putir Busu, kuae, “Ikau buli kan
humam manyuru jalan tuh lurus bewei. Amun ikau sundau kambang bahalap tapi je
cacat, ela ikau mutike. Intih kambang je paris bahalap. “ “yoh tambi.!” Kuan
tumbah Putir Busu.
Ye,
Putir Busu buli mahuru jalan je jari insanan tambi te. Hung benteng jalan Putir
Busu manampayah tege ije kambang paris bahalap, palus ie mamutik kambang te.
Salenga tere-tereng oloh hatue bakena balinga into balikat Putir Busu. Palus
hamauh : “Aku tuh kambang je mutikmu. Aku tuh Pangeran, bara lewu Maharaja,
puna jari tara surat, eweh je mamutik kambang te ie akan kabalingku.”
Putir
Busu tajongon, manampayah oloh hatue bakena balinga, pangeran tinai. Palus ie
manarima pangeran te. Sana sampai into huma Putir Busu dengan pangeran mukei
pundut je nenga tambi nah, sakalinya kuntep amas-hintan-salaka, kare galang tisin
rantai, batu je barega. Hanjak ewen ndue, manjadi akan katatau kasanange. Ewen
ndue mandohop kare anak nule tuntang kare oloh je pehe belum.
Katatau
Putir Busu tuntang ie je sundau pangeran nah, tara hining awi Bawi Sandah. Ye,
ie misek dengan Putir Busu narai buku-sabab, hurui-paretei mawi ie tatau
sanang, tuntang dinun pangeran. Paksa kea Putir Busu mansanan akan Bawi sandah.
Tagal
kakuhu tuntang kajuhu Bawi Sandah, basa ie dia nahuang kalah bara Putir Busu,
ie gulung manalih likut lewu mimbit saok tuntang manyundau tambi je manenga
pundut te nah.
Tutu
kea laok dinun, tuntang hasundau kea dengan tambi te, je mimbit kea Bawi sandah
bamalem hung pasahe.
Melai
pasah Bawi Sandah, parak bitak-bilai, kutum karamuhu auh baue, ie
mampakasak laok parak kare rutik ih, dia ie marasihe. “lala-lalau kea je tambi tuh….!! En puna pakasak akae harue ie
tau manenga pundut te..??!!” kuan atei Bawi Sandah. Balut puna masak kea. Ewen
ndue kuman, limbah te batiruh.
Hung
anda hanjewu. Puna kilau kaharap Bawi Sandah, tambi manenga pundut, tuntang
peteh je sama kilau akan Putir Busu.
Bawi
Sandah dia sampet paramisi dengan tambi, palus bis!! Tulak buli mahuru jalan je
inintu te.
Puna
ie sundau kea dengan kambang bahalap, tapi dia paris tuntang dia tinduh. Bawi
Sandah palus mutik kambang te, salenga saluh manjadi oloh bakas ongko. Kuan
oloh bakas te : “Puna jari tara surat, ikau je mamutik kambang te, akan indu
sawangku.”
Bawi
Sandah dia ulih mahila, ie manumun kea, palus ewen ndue mukei pundut je nenga
tambi nah. Hakarang …! Huang pundut te, sakalinya sarangan bajanyi. Narai taluh
ati, Lepah kembang muau, baun-matan Bawi Sandah buah pepet kawan bajanyi. Bawi
Sandah hadari bantap-baning manyalamat arepe.
Dia
tara hila kea Bawi sandah haban tuntang pehe manyarenan limbah buah rubuh
bajanyi te. Puna ampin upah oloh je sakakar (bakuhu), tuntang bajuhu, dia tau
mahaga bawak kutak tuntang karandah ateie.
Peteh
Penyang :
1.
Keleh itah kilau Putir Busu je mahian pai-lenge, randah atei tuntang bujur
buah.
2.
Ela kilau Bawi Sandah je bahiri, bakuhu, bajuhu tagal ramu panatau oloh beken.
3.
Keleh itah basyukur dengan je atun into itah. Amun handak manggau kalabie nah,
keleh manintu jalan je bujur buah.
4.
Itah keleh mahining peteh penyang, tingak ajar je bahalap hayak manumun jete.
Kamis, 15 November 2012
Abunawas Maja Lewun Maharaja
ABUNAWAS MAJA
LEWUN MAHARAJA
Sinde
andau Abunawas handak maja lewun maharaja, awi mahining tarung sarita oloh,
lewun maharaja te sasar rami.
Ye,
Abunawas manatap kare bahatae, manabe kare oloh lewu, mansanan arepe basa ie
handak maja lewun majaraja.
Kuan
Abunawas dengan oloh lewu : “Oii ketun je atun, aku handak halisang, jalanangku
maja lewun maharaja, awi tarung sarita, wayah tuh lewun maharaja puna sasar
rami. Tuh aku mimbit kare bua pisang, rambai, dahuyan sepsimpan kare bua, akan
tambang amaku maharaja.” “Yoh, babuah ih ingauan jalanam.” kuan oloh lewu. “Ela
talingau lah, mimbit tambang (oleh-oleh) kea bara lewu maharaja, ikei mentai
pandumahmu kareh.” kuan oloh lewu te tinai. “Yoh…..dia men ih, musti aku mimbit
tambang akan ketun.” kuan Abunawas.
Abunawas
palus tulak malihi lewu humae manalih lewun maharaja. Sana sampai lewun
maharaja, Abunawas puna hanjak manampayah ampin karami lewu te. Abunawas
tanjung tunja mangumbang lewu, sasadang kala’u kanai, sambil kea kuman bua je
bahatae akan tambang maharaja. Haranan katahie Abunawas mangumbang lewu
manampayah karami, lepah kea bua, pisang, rambai, dahuyan tuntang bua je beken.
Harue
Abunawas, tarewen. “Boh kai kalayaku tuh nah, dia ndai je aku maja marusik
amaku maharaja, lepah sama sinde bua tambang tuh.” kuan Abunawas. Nauh, dia usah mimbit tambang,
aku tatap maja marusik ama.” kuan Abunawas. Tapi alem jari gantung.
Abunawas
manegah baun tunggang istana maharaja.... “dir...dar..!! sinde auh tegah te.
“Oo... ma!!! Oo... ma!! dar….dar…darr !!!! aku Abunawas handak maja marusik ikau..!!
Aku dumah bara lewu kejau..!! Kombak kariak Abunawas mantehau maharaja.
Tepa
kea takisik maharaja metuh rahat manupi bahalap. “Eweh arae je maja gantung
alem kilau tuh??!!” Manegah baun tunggang dia bahadat sama sinde.??!!” kuan
maharaja. Parak kasangit atei maharaja muap baun tunggang huma. Sana nampayah,
tere-tereng Abunawas intu baun bantunggang huma.
Narai
taluh ati, “pik! pak!” kapek tampeleng maharaja intu kuluk Abunawas. “kurang
ajar ikau tuh, dia bahadat maja gantung alem, manegah atep dir dar sinde.”! Ayu
buli kanih ikau!!! manderuh tiruh kare nupiku ih..!!” kuan maharaja malait
Abunawas.
Abunawas
suntup mahamen balalu buli akan lewu humae.
Sana
andau sawah, oloh lewu mahining Abunawas jari dumah bara lewun maharaja. Ewen handak
mahing auh saritan Abunawas, kea handak balaku tambang (oleh-oleh) bara lewun
maharaja.
“Narai
kabar Abunawas?” pisek oloh lewu. “Bahalap ih” kuan Abunawas. “Yoh, ikei tuh
handak menuntut janjim, mimbit tambang bara lewun maharaja nah.” kuan ewen.
“Tege” kuan Abunawas.
Ayu
ketun uras mendeng mambaris arep ketun, kareh aku manenga akan ketun narai je
inenga maharaja akungku male.” kuan Abunawas. Ye, oloh are sama matur arepe,
mendeng babaris.
Abunawas
bara hila saran baris te, palus “pik! pak! auh kapek tampeleng Abunawas, uras
genep biti buah kapek tampeleng. “Boh!!! narai je kilau tuh nah Abunawas??”
kuan oloh are misek heran.
“Boh....
je tuh ih je inenga amaku maharaja male. Ye kapek tampeleng tuh, ketun balakue,
aku manenga akan ketun.” Oloh are sama
mandam. jetuh dia kare tambang, tapi mawi takuluk kembang kuan oloh te.
Lalau
kea je Abunawas.
Peteh
Penyang
:
1.
Keleh malalus gawi, tanjung jalanan, kare itung huang bujur buah, uka sampai
kanahuang.
2.
Ela laya tagal karamin dunia tuh, tau mambalang kare hajat niat, kare rencana
tuntang cita-cita, awi tau manyasat-mangampehe arep kabuat.
3.
Amun maja marusik oloh paya-payah waktu-katika, ela metuh oloh batiruh,
manderuh kare tiruh kantuk, istirahat oloh.
4.
Ela itah mambaleh kapehen itah akan oloh beken. Kinjap oloh awi kajake-kasusah
ayue palus ie mawi kasusah kapehe akan oloh beken kea. Kuae : “mangat sama
kemee” Ela kilau te. itah oloh je baagama harus sinta sama arep, tuntang sabar
manyarah taluh handiai akan Hatalla Pangkahai Tuhan.
Langganan:
Postingan (Atom)

